Page 35 - barodergisi sayı 4

This is a SEO version of barodergisi sayı 4. Click here to view full version

« Previous Page Table of Contents Next Page »

İSTANBUL BAROSU DERGİSİ • Cilt:85 • Sayı: 4 • Yıl: 2011 22

bırakılır; üyelik süresince zamanaşımı işlemez.

Tekrar seçilen milletvekili hakkında soruşturma ve kovuşturma, Meclisin yeniden dokunulmazlığını kaldırmasına bağlıdır.

Türkiye Büyük Millet Meclisindeki siyasî parti gruplarınca, yasama dokunulmazlığı ile ilgili görüşme yapılamaz ve karar alınamaz”.

Milletvekillerinin ve milletvekili olmayan bakanların (Anayasa m.112/4), mutlak (kürsü) dokunulmazlığı ile muvakkat yani geçici dokunulmazlıkları bulunmaktadır.

Mutlak yasama dokunulmazlığı, Meclis çalışmalarındaki oy ve sözler ile düşünce açıklamaları, yorum ve eleştirileri kapsar. Bu dokunulmazlık türünde, tam ve daimi bir yargı muafiyeti vardır. Bir milletvekili, Meclis çalışmaları ile ilgili oy ve sözlerinden dolayı gerek milletvekilliği sırasında ve gerekse sonrasında hiçbir şekilde tutulamaz ve tutuklanamaz.

Yasama dokunulmazlığı müessesesini düzenleyen bu madde hükmü, ilk kabul edildiği andan bu tarafa değişmemiştir. Bir tepki anayasası olan, kişi hak ve hürriyetlerini mümkün olduğunca kısıtlamayı ve tüm müesseseleri otoritenin kontrolü altına bırakan 1982 Anayasası’nın 83. maddesi ile yasama dokunulmazlığının kapsamı da doğal olarak daraltılmıştır. Ağır cezayı gerektiren suçüstü hali ile seçimden önce soruşturmasına başlanılmış olması şartıyla Anayasa’nın 14. maddesi kapsamına giren fiillerde, milletvekili geçici dokunulmazlığının olmayacağı kabul edilmiştir.

Anayasa m.14, 2001 yılında 4709 sayılı Kanunun 3. maddesi ile değiştirilmiştir. 1982 Anayasası’nın “Temel hak ve hürriyetlerin kötüye kullanılamaması” başlıklı 14. maddesine göre, “Anayasa’da yer alan hak ve hürriyetlerden hiçbiri, Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü bozmayı ve insan haklarına dayanan demokratik ve laik Cumhuriyeti ortadan kaldırmayı amaçlayan faaliyetler biçiminde kullanılamaz.

Anayasa hükümlerinden hiçbiri, Devlete veya kişilere, Anayasayla tanınan temel hak ve hürriyetlerin yok edilmesini veya Anayasada belirtilenden daha geniş şekilde sınırlandırılmasını amaçlayan bir faaliyette bulunmayı mümkün kılacak şekilde yorumlanamaz.

Bu hükümlere aykırı faaliyette bulunanlar hakkında uygulanacak müeyyideler, kanunla düzenlenir” [5] .

1982 Anayasası’nın 83. maddesine göre, eğer bir milletvekili Anayasanın 14. maddesinde geçen Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü bozmayı ve insan haklarına dayanan demokratik ve laik Cumhuriyeti ortadan

[5] 2001 yılında yapılan değişiklikten önceki ilk hali ile m.14’e göre, “ Anayasada yer alan hak ve hürriyetlerden hiçbiri, Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü bozmak, Türk Devletinin ve Cumhuriyetin varlığını tehlikeye düşürmek, temel hak ve hürriyetleri yok etmek, Devletin bir kişi veya zümre tarafından yönetilmesini veya sosyal bir sınıfın diğer sosyal sınıflar üzerinde egemenliğini sağlamak veya dil, ırk, din ve mezhep ayırımı yaratmak veya sair herhangi bir yoldan bu kavram ve görüşlere dayanan bir devlet düzenini kurmak amacıyla kullanılamazlar.

Bu yasaklara aykırı hareket eden veya başkalarını bu yolda teşvik veya tahrik edenler hakkında uygulanacak müeyyideler, kanunla düzenlenir.

Anayasanın hiçbir hükmü, Anayasada yer alan hak ve hürriyetleri yok etmeye yönelik bir faaliyette bulunma hakkını verir şekilde yorumlanamaz”.

Page 35 - barodergisi sayı 4

This is a SEO version of barodergisi sayı 4. Click here to view full version

« Previous Page Table of Contents Next Page »