304 İSTANBUL BAROSU DERGİSİ • Cilt: 87 • Sayı: 2 • Yıl: 2013
önce bu inceliği kavramamış ve o tarihlerde Ek 10. madde ile yapılan
düzenlemede kast edilenlerin “hizmet akdi” ile çalıştıkları yorumuna var-
mıştır. Ancak bilahare bu görüş değiştirilmiş ve “…Sanatsal faaliyetlerin
serbestçe icrası asıldır. Sanatçının mutlaka bir işverene bağımlı olarak
çalışmasını 4056 Sayılı Kanun öngörmemiştir. 506 Sayılı Yasanın Ek-10.
maddesinde de işverene bağımlı olarak başka bir ifade ile hizmet akdi
ile çalışmayı koşul olarak kabul edilmemiştir. Madde işveren ile sanatçı
arasındaki mesleki ilişkiyi aramaktadır.” sonucuna varılmıştır. (Yargı-
tay HGK 23.09.1998 tarih ve 1998/21-620 E, 1998/613 K. Sayılı kararı)
Yine aynı doğrultuda, Yargıtay 21. HD 27.06.2001 tarih, 2001/3652 E.,
2001/5041 K. Sayılı kararında “…Böyle olunca da Ek.10. maddenin sa-
natçıların lehine getirilmiş bir hüküm olduğu kabul edilmelidir. Bu mad-
denin bir başka
getirilme nedeni de mahkemelerin ağırlıklı olarak sa-
natçıların çalışmalarının istisna akdine dayandırma eğilimine girme-
leridir.
(vurgu yazarın) Sözü edilen maddenin lafzı ile amacının çeliştiği
açıktır… Sanatçının bir veya birkaç işveren tarafından çalıştırılmış
olmaları koşulu ile aradaki ilişki ister istisna, ister vekâlet, isterse bir
başka akit türüne dayanmış olsun zorunlu Sosyal Sigortalar Kurumu
sigortalısı sayılmaları gerekir.” denilmekte; Yargıtay 21.Hukuk Dairesi-
nin 04.02.2002 tarih ve 2001/8569 E. ve 2002/629 Sayılı kararında da
“…506 Sayılı Kanun’un ek 10. maddesinde, sanatçıların bir veya birkaç
işveren tarafından çalıştırılması öngörülmüştür. Burada
hizmet akdi iliş-
kisi değil mesleki ilişki söz konusudur.
(vurgu yazarı) Yargıtay Hukuk
Genel Kurulu ve Dairemizin uygulamaları da bu doğrultudadır.” vurgusu
yapılmıştır. Özellikle zikrettiğimiz Yargıtay 10. Hukuk Dairesi kararında
çok geniş olarak anlatılan hukuki gelişme ve ilişki, yazının hacmini art-
tırmamak için buraya alınmamıştır. Ancak bütün bu kararlarda, anılan
Ek.10 madde düzenlemesindeki işveren ile sanatçı arasındaki ilişkinin
hizmet akdine değil ama eser veya vekâlet veya başka bir akit türüne da-
yandığı çok açık olarak vurgulanmış bulunmaktadır.
Hal böyle olunca, eski Ek 10, yeni 4/2-b maddesindeki düzenlemeye
göre eski SSK, yeni 4/1-a sigortalısı sayılan ve daha doğru bir deyimle bir
veya birden fazla işveren (buradaki işveren deyiminin 4857 Sayılı İş Ka-
nunu ile 5510 Sayılı Kanun anlamında işveren tabiri olmadığı da yargı ka-
rarlarında ve teoride vurgulanmıştır) ile çalışan sanatçıların işe giriş, aylık
bildirge ve prim ödeme gibi işlemlerinin çalıştıkları kişi veya kurum tara-
fından yapılmayacağı, daha doğrusu yapılamayacağı ortaya çıkmaktadır.
Gerçekten, belirli bir işvereni bulunmayan sanatçı ve yazarlar bildir-
ge verme, prim ödeme gibi işlemleri kendileri yapacaklardır.
7
Peki, SSK veya SGK, sanatçıların kendilerinin bildirge verme ve prim-
7 ŞAKAR, age, Sh.94
1...,295,296,297,298,299,300,301,302,303,304 306,307,308,309,310,311,312,313,314,315,...767