ÖLÜM CEZASINA İLİŞKİN ULUSALÜSTÜ BELGELER

 İÇİNDEKİLER

A – ULUSLARARASI DÜZLEMDEKİ ÖRGÜTLER

I) BİRLEŞMİŞ MİLLETLER

1) Evrensel İnsan Hakları Bildirisi (10 Aralık 1948)                3

2) Harb Esirleri Hakkında Tatbik Edilecek Muameleye Dair 12 Ağustos 1949

tarihli Cenevre Sözleşmesi (Üç Numaralı Cenevre Sözleşmesi), (12 Ağustos 1949)                5

3) Harb Zamanında Sivillerin Korunmasına Dair 12 Ağustos 1949

tarihli Cenevre Sözleşmesi (Dört numaralı Cenevre Sözleşmesi), (12 Ağustos 1949)                7

4) Uluslararası Medeni ve Siyasal Haklar Sözleşmesi (16 Aralık 1966)                9

5) BM Genel Kurulu Kararı, 32/61, “Ölüm Cezası” (08 Aralık 1977)       14

6) 12 Ağustos 1949 Tarihli Cenevre Sözleşmelerinin, Uluslararası Silahlı Uyuşmazlık

 Mağdurlarının Korunmasına İlişkin Ek Protokolü (Protokol I), ( 12 Aralık 1977)                15

7) 12 Ağustos 1949 Tarihli Cenevre Sözleşmelerinin,Uluslararası Nitelikli Olmayan

Silahlı Uyuşmazlık Mağdurlarının Korunmasına İlişkin

Ek Protokolü (Protokol II), ( 12 Aralık 1977)                19

8) BM Genel Kurulu Kararı, 35/172, “Keyfi ya da acele infazlar” (15 Aralık 1980)                22           

9) BM Ekonomik ve Sosyal Konseyin “Ölüm Cezasına Çarptırılan Kişilerin Haklarının

Korunmasını Garanti Altına Alan Güvenceler” Kararı, 1984/50 (25 Mayıs 1984)                23

10) BM Genel Kurulu Kararı, 40/33, “Küçükler ve Gençler Bakımından

Adaletin Sağlanmasına İlişkin Birleşmiş Milletler Asgari Standart Kuralları

(Pekin Kuralları)” (29 Kasım 1985)                24

11) BM Genel Kurulu Kararı, 44/25, Çocuk Hakları Sözleşmesi (20 Kasım 1989)                26

12) BM Genel Kurulu Kararı, 44/128, Uluslararası Medeni ve Siyasal Haklar

Sözleşmesi’nin Ölüm Cezasının Kaldırılmasını Amaçlayan

İkinci Seçmeli Protokolü (15 Aralık 1989)                28

13) Uluslararası Medeni ve Siyasal Haklar Sözleşmesi’nin Ölüm Cezasının Kaldırılmasını Amaçlayan İkinci Seçmeli Protokolüne Taraf Devletler (28 Şubat 2002 itibariyle)                32

14) BM İnsan Hakları Komisyonu Kararı, 1997/12, “Ölüm Cezası Sorunu” (03 Nisan 1997)                34

15) BM İnsan Hakları Komisyonu, “İnsan Haklarına İlişkin Uluslararası Sözleşmelerin

Statüsü-Ölüm Cezası Sorunu Hakkında Genel-Sekreterin Raporu”

(E/CN.4/1998/82) (16 Ocak 1998)                 36

16) BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Mary Robinson’un Demeci (04 Şubat 1998)       46

17) BM İnsan Hakları Komisyonu Kararı, 1998/8, “Ölüm Cezası Sorunu” (03 Nisan 1998)                47

18) BM İnsan Hakları Komisyonu, “İnsan Haklarının Geliştirilmesi ve Korunması,

İnsan Haklarına İlişkin Uluslararası Sözleşmelerin Statüsü-Ölüm Cezası Sorunu

Hakkında Genel-Sekreterin Raporu” (E/CN.4/1999/52) (12 Ocak 1999)                 49

19) BM İnsan Hakları Komisyonu Kararı, 1999/61, “Ölüm Cezası Sorunu” (28 Nisan 1999)                60

20) İnsan Haklarını Geliştirme ve Koruma Alt-Komisyonu Kararı, 1999/4, “Özellikle

Küçük ve Genç Suçlulara İlişkin Yönüyle Ölüm Cezası” (24 Ağustos 1999)                63

21) BM İnsan Hakları Komisyonu Kararı, 2000/65, “Ölüm Cezası Sorunu” (26 Nisan 2000)                65

22) İnsan Haklarını Geliştirme ve Koruma Alt-Komisyonu Kararı, 2000/17, “Özellikle

Küçük ve Genç Suçlulara İlişkin Yönüyle Ölüm Cezası” (17 Ağustos 2000)                68

23) BM Sekreteri Kofi Annan’ın, “Moratoryum 2000 Kampanyası” Dilekçesi

Kabulünde Ölüm Cezası Hakkında Yaptığı Açıklama (18 Aralık 2000)                70

24) BM İnsan Hakları Komisyonu, “Yasadışı, acele ve keyfi infazlar hakkında Özel

 Raportör Bayan Asma Jahangir’in Raporu”, (E/CN.4/2001/9) (11 Ocak 2001)                72

25) BM İnsan Hakları Komisyonu Kararı, 2001/68, “Ölüm Cezası Sorunu” (25 Nisan 2001)                80

B – BÖLGESEL DÜZLEMDEKİ ÖRGÜTLER

I) AVRUPA KONSEYİ

1) İnsan Haklarını ve Temel Özgürlükleri Koruma Sözleşmesi (04 Kasım1950)                85           

2) Avrupa Konseyi, Parlamenterler Meclisi: “Ölüm Cezasının Kaldırılması

Hakkında Karar, 727 (1980)”, (22 Nisan 1980)                89

3) Avrupa Konseyi, Parlamenterler Meclisi:“Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi-Ölüm

Cezasının Kaldırılması Tavsiye Kararı, 891 (1980)”, (22 Nisan 1980)                90

4) İnsan Haklarını ve Temel Özgürlüklerini Koruma Sözleşmesinin

Ölüm Cezasının Kaldırılmasına İlişkin Altıncı Protokolü (28 Nisan 1983)                91

5) Avrupa İnsan Hakları ve Temel Özgürlükler Sözleşmesi’nin Ölüm Cezasının

Kaldırılmasına İlişkin 6 Numaralı Protokolü (Avrupa Andlaşmalar Serisi no.114)

Hakkında Açıklayıcı Rapor (28 Nisan 1983)                94

6) AİHS, 6 Numaralı Protokolü Onaylayan Devletlerin Listesi (01 Mart 2002 itibariyle)                97

7) Avrupa Konseyi, Bakanlar Komitesi: “Gözlemci Statüsü Hakkında (93)

26 Sayılı Temel Karar”, (14 Mayıs 1993)       99           

8) Avrupa Konseyi, Parlamenterler Meclisi: “Ölüm Cezasının Kaldırılması Hakkında

Karar, 1044 (1994)”, (04 Ekim 1994)       101

9) Avrupa Konseyi, Parlamenterler Meclisi: “Ölüm Cezasının Kaldırılması

Hakkında Tavsiye Kararı, 1246 (1994)”, (04 Ekim 1994)       102         

10) Avrupa Konseyi, Parlamenterler Meclisi: “Avrupa Konseyi Üyesi Devletler

Tarafından Üstlenilen Yükümlülüklerin ve Taahhütlerin Yerine Getirilmesi

Hakkında Talimat No. 508 (1995)”, (26 Nisan 1995)                104         

11) Avrupa Konseyi, Parlamenterler Meclisi: “Avrupa’da Ölüm Cezasının

Kaldırılması Hakkında  Tavsiye Kararı, 1302 (1996)”, (28 Haziran 1996)                106

12) Avrupa Konseyi, Parlamenter Meclisi: “Avrupa’da Ölüm Cezasının

Kaldırılması Hakkında Karar, 1097 (1996)”, (28 Haziran 1996)                107         

13) Avrupa Konseyi, Parlamenterler Meclisi: “Avrupa’da Ölüm Cezasının

 Kaldırılması Hakkında Talimat, 525 (1996)”, (28 Haziran 1996)                109         

14) Avrupa Konseyi, Parlamenterler Meclisi: Ölüm Cezası İnfazlarının Durdurulmasına

İlişkin Olarak Avrupa Konseyi’ne Katılım Sırasında Rusya Tarafından Yürürlüğe

Konulan Taahhüde Saygı Gösterilmesi Hakkında Karar, 1111 (1997)”, (29 Ocak 1997)                110         

15) Avrupa Konseyi, Parlamenterler Meclisi: “Ölüm Cezası İnfazlarının Durdurulmasına

İlişkin Olarak Avrupa Konseyi’ne Katılım Sırasında Ukrayna  Tarafından Yürürlüğe

Konulan Taahhüde Saygı Gösterilmesi Hakkında Karar, 1112 (1997)”, (29 Ocak 1997)                111         

16) Avrupa Konseyi, Parlamenterler Meclisi: “Avrupa’da Ölüm Cezasının Kaldırılması

Hakkında Bakanlar Komitesinden Alınan İleti, Belge 7798”, (15 Nisan 1997)       112         

17) Avrupa Konseyi Devlet ve Hükümet Başkanları İkinci Zirvesi Sonuç

Bildirisi (Strasbourg, 10-11 Ekim 1997)                114         

18) Avrupa Konseyi, Bakanlar Komitesi Bakan Temsilcileri Toplantısı:

“Avrupa’da Ölüm Cezasının Kaldırılması”, (15-16 Nisan 1998)                118

19) Avrupa Konseyi, Parlamenterler Meclisi: “Avrupa: Ölüm Cezasından

 Arınmış Bir Kıta, Karar 1187 (1999)”, (26 Mayıs 1999)                 119

20) Avrupa Konseyi, Bakanlar Komitesi: “Ölüm Cezasından Arınmış

Bir Avrupa Bölgesi Hakkında Bildiri”, (09 Kasım 2000)       121

21) Rusya ve ölüm cezası: Parlamenterler Meclisi Başkanının demeci

(Strasbourg, 31 Mayıs 2001)                123

22) Avrupa Konseyi, Parlamenterler Meclisi: “Avrupa Konseyi’nde Gözlemci

Statüsündeki Devletlerde ölüm cezasının kaldırılması hakkında

Belge 9115”, (07 Haziran 2001)                125

23) Ölüm Cezasına Karşı Birinci Dünya Kongresi- Strasbourg Çağrısı (22 Haziran 2001)                146         

24) Avrupa Konseyi, Parlamenterler Meclisi: “Avrupa Konseyi’nde Gözlemci

 Statüsündeki Devletlerde Ölüm Cezasının Kaldırılması Hakkında 

Talimat No. 574 (2001)”, (25 Haziran 2001)                151

25) Avrupa Konseyi, Parlamenterler Meclisi: “Avrupa Konseyi’nde Gözlemci Statüsündeki

Devletlerde Ölüm Cezasının Kaldırılması Hakkında  Tavsiye Kararı

1522 (2001)”, (25 Haziran 2001)                152

26) Avrupa Konseyi, Parlamenterler Meclisi: “Avrupa Konseyi’nde Gözlemci

 Statüsündeki Devletlerde Ölüm Cezasının Kaldırılması Hakkında 

Karar 1253 (2001)”, (25 Haziran 2001)                153

27) Avrupa Konseyi, Parlamenterler Meclisi: “Türkiye Tarafından Yükümlülüklerin

 ve Taahhütlerin Yerine Getirilmesi hakkında  Tavsiye Kararı 1529”, (28 Haziran 2001)       156

28) Avrupa Konseyi Liderlerinin Teksas Valisine, Napoleon Beazly’in infazını

 durdurması için yaptıkları Çağrı (Strasbourg, 14 Ağustos 2001)                158

29) Avrupa Konseyi, Parlamenterler Meclisi: “Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi

 - Ölüm cezasının her koşulda kaldırılmasına ilişkin Taslak Protokol No.13,

Belge 9291”, (Bakanlar Komitesinden bir görüş istemi), (14 Aralık 2001)                159

30) Avrupa Konseyi, Parlamenterler Meclisi Başkanı Lord Russell-Johnston’un,

Japonya’daki infazları kınayan açıklaması (28 Aralık 2001)                168

31) Avrupa Konseyi, Parlamenterler Meclisi: “Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin,

ölüm cezasının her koşulda kaldırılmasına ilişkin  Protokol taslağı,

Belge 9316”, (15 Ocak 2002)                169

32) Avrupa Konseyi, Bakanlar Komitesi, “Parlamenterler Meclisinin Türkiye Tarafından

 Yükümlülüklerin ve Taahhütlerin Yerine Getirilmesine Dair Tavsiye

Kararı Hakkında Karar”, (16 Ocak 2002)       175

33) Avrupa Konseyi, Parlamenterler Meclisi: “Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin,

ölüm cezasının her koşulda kaldırılmasına ilişkin  Protokol taslağı,

Görüş No. 233 (2002)”, (21 Ocak 2002)       176

34) Avrupa Konseyi, Parlamenterler Meclisi: “Terörizmle mücadele

ve insan haklarına saygı gösterilmesi, Karar 1271 (2002)”, (24 Ocak 2002)       178

35) Avrupa Konseyi, Parlamenterler Meclisi: “Terörizmle mücadele ve insan

haklarına saygı gösterilmesi, Tavsiye Kararı 1550 (2002)”, (24 Ocak 2002)                183

36) Avrupa Konseyi, Bakanlar Komitesi Bakan Temsilcileri Toplantısı:

“Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, ölüm cezasının her koşulda

kaldırılmasına ilişkin 13 Numaralı Protokol Taslağı”, (21 Şubat 2002)                187

37) İnsan Hakları ve Temel Özgürlükleri Koruma Sözleşmesinin

Ölüm Cezasının Her Koşulda Kaldırılmasına İlişkin

Protokol No. 13 (Vilnius, 03 Mayıs 2002)       191

38) İnsan Hakları ve Temel Özgürlükleri Koruma Sözleşmesinin

Ölüm Cezasının Her Koşulda Kaldırılmasına İlişkin Protokol No. 13,

Açıklayıcı Rapor (21 Şubat 2002)                194

39) Beyaz Rusya’da ölüm cezası infazları: Avrupa Konseyi

Genel Sekreterinin Çağrısı (Strasbourg, 08 Mart 2002)                200

40) Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi Başkanının, Tracy Housel’in

ölüm cezasının infaz edilmesi hakkındaki beyanı (Strasbourg, 13 Mart 2002)                201

II – AVRUPA BİRLİĞİ

1) Avrupa Parlamentosu Temel Haklar ve Özgürlükler Bildirisi (12 Nisan 1989)       205

2) Avrupa Birliği Andlaşması ( 07 Şubat 1992)                 207

3) Avrupa Parlamentosu, “New York Eyaletinde ölüm cezasının

yeniden yürürlüğe konulması hakkında Karar”,  (16 Mart 1995)                210

4) Avrupa Parlamentosu, “Birleşik Devletlerde ölüm cezası ve Abu-Jamal

vakası hakkında Karar”, (15 Haziran 1995)                212

5) Avrupa Parlamentosu, “Ölüm cezasının kaldırılması hakkında Karar”, (12 Haziran 1997)                214

6) Amsterdam Andlaşması ve Ölüm Cezasının Kaldırılması

Hakkında Bildiri (No: 1) (02 Ekim 1997)       217

7) Avrupa Parlamentosu, “Birleşik Devletlerde ölüm cezası

hakkında Karar”, (02 Nisan 1998)                219

8) Ölüm Cezası Hakkında Avrupa Birliği Siyasası, Avrupa Birliği-Konsey,

“Ölüm Cezası Konusunda Üçüncü Ülkelere Yönelik Avrupa Birliği

Siyasası Rehber Kuralları” (03 Haziran 1998)                 221

9) Avrupa Parlamentosu, “Ölüm cezası sorunu ve ölüm cezası infazlarının

durdurulmasına ilişkin evrensel ölçekçe bir moratoryum ilan edilmesi

hakkında Karar”, (18 Haziran 1998)                228

10) Avrupa Parlamentosu, “El Salvador’da ölüm cezası

alanının olası genişletilmesi hakkında Karar”, (17 Eylül 1998)                230

11) Avrupa Parlamentosu, “(Amerika) Birleşik Devletleri’nde Rocco Derek

Barnabei için verilen ölüm cezası hakkında Karar”, (08 Ekim 1998)       231

12) Avrupa Parlamentosu, “Avrupa Birliği içinde insan haklarına saygı

gösterilmesi hakkında Karar (1997)”, (17 Aralık 1998)       233

13) Avrupa Parlamentosu, “Ölüm cezasının kaldırılması hakkında Karar”, (17 Aralık 1998)                236

14) Avrupa Parlamentosu, “1997 ve 1998’de dünyada insan hakları ve

Avrupa Birliğinin insan hakları siyasası hakkında Karar”, (17 Aralık 1998)       239

15) Avrupa Birliği Konseyi, “Konsey Tüzüğü”, (EC) No.975/1999 (29 Nisan 1999)                241

16) Avrupa Birliği Konseyi, “Konsey Tüzüğü”, (EC) No.976/1999 (29 Nisan 1999)                244

17) Avrupa Parlamentosu, “Ölüm cezası konusu ve  infazlarının

durdurulmasına ilişkin evrensel  bir moratoryum  hakkında Karar”, (06 Mayıs 1999)                247

18) Ölüm Cezası Hakkında AB Siyasası, “AB Dış İlişkiler Komiseri

bay Christopher Patten tarafından Avrupa Parlamentosu’na Sunulan

Konuşmanın İlgili Bölümleri”,(16 Şubat 2000)                249

19) Ölüm Cezası Hakkında AB Siyasası (25 Şubat 2000)                251

20) Avrupa Parlamentosu, “Birleşik Devletlerde ölüm cezasının

kaldırılması hakkında Avrupa Parlamentosu Kararı”, (13 Nisan 2000)       253

21) Avrupa Parlamentosu, “Birleşik Devletlerde ölüm cezası hakkında

 Avrupa Parlamentosu Kararı”, (06 Temmuz 2000)                255

22) Avrupa Toplulukları Komisyonu Raporu, “1996-1999 Dönemi İçin Dış İlişkilerde

 İnsan Haklarına ve Demokratik İlkelere Riayet Edilmesinin Geliştirilmesini Amaçlayan

Önlemlerin Uygulanması Hakkında”, Brüksel, COM (2000) 726 final, (14 Kasım 2000)                258

23) Avrupa Birliği Temel Haklar Şartı (18 Aralık 2000)                260

24) Komisyondan, Konseye ve Avrupa Parlamentosuna gönderilen İleti,

“Üçüncü Ülkelerde İnsan Haklarının Geliştirilmesi ve Demokratikleşmede

Avrupa Birliği’nin Rolü”, Brüksel, COM (2001) 252 final, (08 Mayıs 2001)       264

25) Avrupa Parlamentosu, “Dünyada ölüm cezası ve Ölüm Cezasına Karşı

Avrupa Günü ilan edilmesi hakkında Karar”, (05 Temmuz 2001)                266

26) Avrupa Toplulukları Komisyonu, “Başarılı bir genişleme gerçekleştirilmesi

Strateji Belgesi ve her bir aday ülkenin katılıma yönelik ilerlemeleri hakkında

 Avrupa Komisyonu Raporu”, Brüksel, COM (2001) final, (13 Kasım 2001)                269

III – AVRUPA GÜVENLİK VE İŞBİRLİĞİ TEŞKİLATI

1) Üçüncü İzleme Toplantısı Viyana Sonuç Belgesi (Viyana, 19 Ocak 1989)       275

2) Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Konferansı İnsani Boyut Konferansı

Kopenhag Toplantısı Belgesi (Kopenhag, 29 Haziran 1990)                275

3) Yeni Bir Avrupa İçin Paris Şartı (Paris, 21 Kasım 1990)                276

4) Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Konferansı İnsani Boyut Konferansı

Moskova Toplantısı Belgesi (Moskova, 03 Ekim 1991)                277

5) Helsinki Sonuç Belgesi- Değişim Sorunları Dördüncü İzleme

Toplantısı (Helsinki, 10 Temmuz 1992)                278

6) Yeni Dönemde Gerçek Bir İşbirliğine Yönelik Olarak Budapeşte

Sonuç Belgesi (Budapeşte, 06 Aralık 1994)                278

IV – AFRİKA BİRLİĞİ ÖRGÜTÜ

1) Afrika İnsan ve Halkların Hakları Şartı (26 Haziran 1981)       281

2) Afrika Çocuk Hakları ve Esenliği Şartı (11 Temmuz 1990)                284

V – AMERİKAN DEVLETLERİ ÖRGÜTÜ

1) Amerikan İnsan Hakları ve Ödevleri Bildirisi (02 Mayıs 1948)                289

2) Amerikan İnsan Hakları Sözleşmesi (22 Kasım 1969)                291

3) Amerikan İnsan Hakları Sözleşmesinin Ölüm Cezasını

Kaldıran Protokolü (08 Haziran 1990)                295

Prof. Dr. Gemalmaz’ın yayınlanmış çalışmaları                297